Τετάρτη, 9 Σεπτεμβρίου 2009

Φύση παρά τσιμέντο: το νέο Πολιτιστικό Κέντρο της Αιανής



Αρχές δειλινής μουσικής παράστασης κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών εορτών που αφειδώς χρηματοδοτεί ο Δήμος Αιανής. Οι ελάχιστοι θεατές δηλώνουν εν μέρει την προτίμηση των κατοίκων στα κλαρίνα κι εν πολλοίς την επιπολάζουσα ολιγανθρωπία της υπαίθρου
Το φθινόπωρο του 2007 ο Δήμος Αιανής έλαβε το βραβείο της «Ομορφότερης Πλατείας και Πεζοδρόμου» για το κεντρικό πάρκο του χωριού: «είναι ένας υποδειγματικός χώρος πρασίνου … με απώτερο στόχο την απόλαυσή του τόσο από τους κατοίκους, όσο και τους επισκέπτες της Αιανής» σύμφωνα με όσα μας παρέδωσε το Γραφείο Τύπου του Δήμου.[1]

Αυτός ο «υποδειγματικός χώρος πρασίνου» αρχίζει όμως να ελαττώνεται, πρώτα με τη δημιουργία χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων κι έπειτα με κάτι πολύ μεγαλύτερο: σχετικά πρόσφατα, τον Ιούλιο του 2009, το Δημοτικό Συμβούλιο Αιανής συζήτησε και συμφώνησε για την ανέγερση «Πολιτιστικού Κέντρου Αιανής».[2] Το ζήτημα όμως άρχισε να προετοιμάζεται «εδώ και δύο χρόνια», κατά τα προλεγόμενα του Δημάρχου σε ροκ συναυλία την 21η Αυγούστου 2009. «Θα είναι μακεδονικού στιλ…, θα συνδυάζεται απόλυτα με το χώρο γύρω από το πάρκο…, θα είναι 1236 τμ» και θα κτιστεί βόρεια της Παναγίας κατέληξε ο ίδιος.[3] Το
κόστος του αγγίζει τα δυόμισι εκατομμύρια ευρώ.[4]

Αυτό που δεν αναφέρθηκε είναι πως θα είναι το τέταρτο κατά σειράν δημόσιο οικοδόμημα αυτής της μορφής! Εδώ και δεκαετίες υπάρχει ήδη ένα «Πνευματικό Κέντρο Αιανής»[5] και πρόσφατα μία «αίθουσα τέχνης».[6] Καθώς ο πολιτισμός ελλείπει στους δύο ορόφους του Πνευματικού Κέντρου στεγάζεται το νυν Δημαρχείο εκτός από μία αίθουσα που αφέθηκε σε ολιγομελή τοπικό σύλλογο όπου κυρίως διδάσκονται χοροί των Μέσων Χρόνων.

Δίπλα στο Πνευματικό Κέντρο (δηλαδή το σημερινό Δημαρχείο) στέκει ένα ακόμη δημόσιο οικοδόμημα. Εκεί στεγάζεται η ΔΕΑΤΠΑ, κλάδος του Δήμου Αιανής. Πολύ κοντά τους ορθώνεται έτερο σχετικό, λεγόμενο «κτίριο Leader» όπου προσεχώς κανονίζεται να διεξαχθούν μαθήματα αγιογραφίας[7] -παλαιότερα ήταν Παιδικός Σταθμός, ενώ γνώρισε κι
άλλες χρήσεις.
Λεπτομέρεια του πάρκου Αιανής. Μπροστά κάτω διακρίνεται ο χώρος όπου θα στηθεί το νέο «Πολιτιστικό Κέντρο» της Αιανής. Στο κέντρο της στέκει ο βυζαντινός ναός της Παναγίας. Πίσω από το ιερό φαίνεται το παλαιό «Πνευματικό Κέντρο» του ιδίου χωριού

Οι αντιρρήσεις
Δύο είναι οι ενστάσεις μας, των μονίμων κατοίκων: ο τόπος κατασκευής και η χρησιμότητα ενός ακόμη (τετάρτου) Πολιτιστικού ή ΔΕΑΤΠΑ ή Leader ή Πνευματικού Κέντρου.
Να γιατί: παλαιότερα στον ίδιο περίπου χώρο υπήρχε ένας σχεδόν παρθένος σε βλάστηση και με φυσικές ανάβρες σχολικός κήπος, δημιούργημα ενός ανθρώπου, του δασκάλου Κωνσταντίνου Σιαμπανόπουλου.[8] Για την κατασκευή του ο ρομαντικός αυτός πολεμιστής έδωσε μάχες για να πείσει τους ιδιοκτήτες εδαφών να τα παραχωρήσουν προς όφελος όλων. Άνοιξε έτσι ο χώρος. Σήμερα εκεί βρίσκεται το κεντρικό πάρκο του χωριού που ενθουσιάζει αρκετούς από τους επισκέπτες του -θα μπορούσε να γίνει περισσότερο λειτουργικό κι εντυπωσιακό.

Στο θέμα μας τώρα: ο Δήμαρχος και το Συμβούλιό του αποφάσισαν στον ίδιο χώρο να κατασκευάσουν ένα πανάκριβο, κυκλώπειο κτίριο δίπλα στο βυζαντινό ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ανάμεσα στο πάρκο και την πλατεία, και σε χώρο που επί έτη αφήνουν επίτηδες αφρόντιστο. Το γιγάντιο αυτό κτίριο θα προκαλέσει τις εξής παρενέργειες:

α) θα κλείσει την αναπνοή του βυζαντινού ναού - το «μακεδονικό στιλ» που επικαλούνται (ποιο ακριβώς είναι αυτό;) θεωρείται ξένο τόσο προς τον κοντινό ναό όσο κι ως προς την αρχιτεκτονική εικόνα του χωριού.
β) ο όγκος του θα διακόψει τη συνέχεια πλατείας και πάρκου, ακολούθως και ο αυτοκινητόδρομος που λέγεται ότι θα σχεδιαστεί για την πρόσβαση εις βάρος του παρακείμενου καλντεριμιού που κάποτε υπήρχαν γνώμες να πεζοδρομηθεί.

γ) το νέο κτίριο θα καταλάβει σημαντικό μέρος του πάρκου, μέρος που με καλή σκέψη κι ελάχιστη θέληση θα μπορούσε να γίνει μία παιδική χαρά πανελληνίου φήμης –οι δυο ήδη υπάρχουσες λογίζονται από απλοϊκές έως απλούστατες.

Αν τώρα το νέο αυτό Πνευματικό ή Πολιτιστικό Κέντρο κατασκευαζόταν έξω από την Αιανή (όπως το παρόμοιο -ανενεργό- της Καισαρειάς), κοντά στο -επίσης ανενεργό- γήπεδο, π.χ. ή στο Μουσείο ή σε κάποιο μαχαλά του χωριού, πάλι δεν θα συμφωνούσαμε για δύο λόγους. Πρώτον: η πολιτισμική πρόοδος δεν είναι ζήτημα κτιρίων, αυτά ήδη πλεονάζουν, και πληρωμένων επισκέψεων μουσικών σχημάτων, αλλά δόκιμων κατευθύνσεων. Δεύτερον: ο πληθυσμός του χωριού μειώνεται κάθε χρόνο –μία απλή απαρίθμηση των μαθητών του Δημοτικού θα έδειχνε παραστατικά την κατιούσα οπότε κάθε σκέψη για ωδεία, πινακοθήκες κλπ μόνο στο στάδιο των οραμάτων μπορεί να αθληθεί.

Το ερώτημα γιατί ο Δήμαρχος και οι Δημοτικοί Σύμβουλοι προχωρούν στην ίδρυση ενός ακόμη Πνευματικο -Πολιτιστικού Κέντρου δεν είναι δύσκολο να απαντηθεί. Ένας από τους λόγους της επιμονής είναι οι διαφορετικές των προσλήψεις: προσέρχονται στο χωριό ως ημερήσιοι επισκέπτες και το βράδυ επιστρέφουν στην πόλη της Κοζάνης όπου κατά πλειονότητα κατοικούν. Στη σκέψη τους κυριαρχούν οι εικόνες της πόλης κι όχι του χωριού. Αυτό ανιχνεύεται στην εντεινόμενη προσπάθειά τους να μετατρέψουν το χωριό σε πόλη: κατασκευάζουν σαλίγκαρους στα σταυροδρόμια, χώρους στάθμευσης πολλούς κι άλλα συναφή.

Οι πολλαπλοί σύλλογοι του χωριού που προβάλλονται ότι αναζητούν στέγη στην ουσία αποτελούνται από τα ίδια πρόσωπα, που δεν ξεπερνούν τις δύο δεκάδες. Η έντονη κίνηση που φαίνεται να έχει το χωριό κάθε Αύγουστο, είναι επειδή έρχονται οι φοιτητές ή κάτοικοι των πόλεων προς ωριαία αναψυχή. Έπειτα φεύγουν.

Επιλεγόμενα
Υπάρχει λύση; Το πρώτο ζήτημα που αναφέρθηκε, δηλαδή το χάραγμα δόκιμων πολιτισμικών κατευθύνσεων (και η σοβαρή προώθηση των εναλλακτικών μορφών τουρισμού), ίσως υλοποιηθούν στο μέλλον από άλλα πρόσωπα, αν κερδίσουν τις ερχόμενες εκλογές. Το δεύτερο, η ανθρωπορραγία, είναι δυνατόν κατά πλειονότητα να αντιμετωπιστεί μόνον αν επιτευχθεί με γενναιότητα το πρώτο.

Γνωρίζει καλά ο γράφων ότι αυτό το κείμενο δεν θα συγκινήσει. Λίγοι θα συμπαραταχθούν μαζί του και σχεδόν κανένας δεν θα το δηλώσει φανερά. Το μεγαθήριο θα κτιστεί, εν μέρει θα εξοπλιστεί και θα γίνουν προσπάθειες, «σαν των Τρώων», να λειτουργήσει. Όμως με την επιπολάζουσα ολιγανθρωπία, την οσονούπω απορρόφηση του Δήμου Αιανής από τον αντίστοιχο της Κοζάνης και τη συνακόλουθη άρνηση πληρωμής των αυξανόμενων κονδυλίων συντήρησής του θα οδηγηθεί πριν από το τέλος της δεκαετίας στην εγκατάλειψη. Από τότε μέχρι να κατεδαφιστεί, θα χρησιμοποιείται μονίμως από πουλιά και ζώα και παροδικώς από ανθρώπους με πρόσκαιρες ανάγκες.

Προς τι λοιπόν η ύπαρξη του ανωτέρου κειμένου; Απλώς για τις ερχόμενες νέες γενιές, να μη μας μέμφονται ότι δεν τολμούσαμε, ότι υπακούαμε χωρίς αντιρρήσεις, ότι δε βλέπαμε μακριά!

Σημειώσεις
[1] http://www.aiani.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=90&Itemid=147
[2] http://www.aiani.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=548&Itemid=140
[3] Λόγος Δημάρχου στη «Βραδιά Ροκ μουσικής με το συγκρότημα του Ηλία Θ. Μπουρνιώτη», βλ. .http://www.aiani.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=555&Itemid=210
[4] http://www.aiani.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=548&Itemid=140
[5] Για την ονομασία βλ. http://www.giapraki.com/news.php?item.2287
[6] http://www.koziani.gr/theatro_ekdiloseis.htm
[7] http://www.kozani.gr/portal/index.php?option=com_content&task=view&id=809&Itemid=2
[8] Για τον κήπο αυτό βλ. Κωνσταντίνου Σιαμπανοπούλου, Αιανή, ιστορία –τοπογραφία –αρχαιολογία, Θεσσαλονίκη 1974, σ. 372-7

Δεν υπάρχουν σχόλια: